Tweejtaolege börde

Enkele weken geleden werd ik gebeld door Rens van de Plas. Rens is een van de journalisten die werken voor Woestegrond.org, een journalistenplatform dat zich bezig houdt met culturele onderwerpen in Noord-Brabant.

Rens had ontdekt dat in provincies als Friesland en Limburg op de plaatsnaamborden (komborden) niet alleen de officiële plaats- en gemeentenaam staat, maar ook daar tussenin de dialectnaam van het dorp. In Noord-Brabant is dit echter maar in één gemeente het geval, en dat is dan nog een gemeente aan de Hollandse kant van de rivieren, namelijk Altena. Hij vroeg aan mij of ik wist hoe dat komt.

Ik heb geantwoord dat ik daar nog nooit over had nagedacht. Mijn eerste gedachte was, dat wij ons nog steeds minderwaardig vinden aan Holland. Wij denken dat we met ons dialect versleten worden voor 'boertjes' en dus worden achtergesteld.

Rens nam mijn reactie op in zijn artikel over dit onderwerp. Hij ontketende daarmee een serie reacties. Omroep Brabant TV maakte met hem een item over dit onderwerp. Erfgoed Brabant omarmde het idee en publiceerde een voorbeeldbrief om op te sturen naar de gemeente. Ik koos 'Tweejtaolege börde' als onderwerp voor deze rubriek. BN/deStem sloot daarop aan met een mooi artikel in de krant. Natuurlijk heb ik zelf ook de voorbeeldbrief opgestuurd naar mijn gemeente.

Mijn goede vriend Toine Nooijens uit Etten-Leur voelde zich aangesproken door dit onderwerp en sloeg weer aan het dichten:

VAN DE ZEG TOT AON DE GRAOF…
Zeg, steld oe eige nou 's vur, dad elke plots in Braobaant
z'n naom in 't ABN en diejelekt zou lotte zíen!
Wij zen toch niks nie miender as die lui, wijd weg, in Frieslaand?
Gemoedelijk? Ja, Vur we slaon, telle we jist tot tíen.

't Jiste dörpke, da we aondóen jit bij ós gwòn Doeve,
dad in 't Beschaofd mjistal as Hoeven uitgespróke wordt.
Dan op nor Teike! Lot de baandjes mar 's lekker zoeve:
"Ge zed ier aaltij welkom, bij ós in Sint Willebrord"!

We gaon nou nor 'n plotske toe, beschreeve in twee zinne,
da sondags Prinsenhage jit; 't Aogje durdeweek!
Wòk kónenklijk, mar grwòter, is daor in de buurt te vinne.
Wa grwòtseg jit da Prinsenbeek. Vur ós bleft da: De Beek!

We rijje richtieng Resbaarge, mee Goegel, da's 't bèste.
Veul import prot van Rijsbergen. "Och, maauw nie, mès, gao weg"!
In Zegge gaon we strak wa schóve; da's vandaog 't lèste.
Wij zen nie van da deftege; wij noeme 't: De Zeg!

Mar saandrendaogs gaon we wir vort. Ós jiste doel: De Fendert.
"Da's Fijnaart", wòrde soms wel kwèke. Mar da snij gin out
en zen we, lotter diejen dag, rap Traaie durgedenderd,
dan klienkt: "Terheijden mot da zen"! Nou, die zit dus mwòi fout!

Lot ós nog 's nor Waalwijk gaon, op weg nor 't Verre Wòste!
Dus Wollek, stad van ljeer en schoene. Stienke da da dee!
We doen dan mee Kaatsheuvel aon, as oe da soms móóg trwòste.
De Kets en Eftelieng zen jin, al zen 't 'r wel twee!

In Braobaas Wòste komde Berlicum al gèf gaauw teege;
d'n Èrd van jil wa diejelekt; as Ballegem bekend!
Dan nor de grès, waor aon de Maos wòk Grave is geleege.
Daor in De Graof is niks te zíen, mar die zen da gewend!

Zo, toerend dur ós schwòne Braobaant, ziede gèf wa naome,
mar ammel in 't Neederlaas. Daor mot wad aon gedaon!
Dus wèrrek aon de wienkel, mar da kan alljeeneg saome,
zodat 'r, wòk bij ós, 'n plots in twee taole zal staon!...

Dorpen hebben er recht op om hun eigen identiteit te behouden. Bij die identiteit behoort ook hun dialect en hun dialectnaam. Het zou dan ook een goede zaak zijn als in uw gemeente de komborden tussen de dorpsnaam en de gemeentenaam de dialectnaam van het dorp vermelden.

Tot de volgende keer!

Geschreven door: Jan Luysterburg