't Wor d'awwir lichter buite

Beste meense,

Jannewaorie is de jirste maond van 't jaor en dan zitte me nog midde n'in de winter. Koud, nat, snjeeuw en èèzel, vroeg donker, gevaorlek glad en veul völlegèd. Vur veul meense waarek ta op d'r stemming, ze worre d'r somber van.

Vurral ouwere meense vinne de winter dikkels mar niks. Ze komme wèèneg buite. Ze kèèke dur 't raom wa vur wjeer d'r aon komt. Ze gaon mar nie naor dieje bijeenkomst, vergaodering, ontspanningsmiddag, daans- of biljartmiddag, want de vriende en kennisse blèève n'ok tuis.

Wanjeer kom nou toch wir de lente, 't vurjaor, de pirrejoode van 't nuuwe leeve? Nou, zèè mar gerust, meense. Ge wit toch wel datte tèèd vlug gaot? Da vurjaor, da kom zoow. Kik maar, 't wor d'iedere morrege awwir vroeger licht. En nie aljeen buite. Ok oew gemoed wor lichter en lichter.

Toine Nooijens, oonze blinde dichter uit Etten-Leur, et da wir prachteg onder woorde gebrocht. Ieronder kunde meej 'm meejbeleeve, oe t'ie van jeel somber veraandert in optiemisties.

WANNJEER 'T LICHT GEBORE WORDT…
Ge kekt afweezeg dur 't raom, mar niks te zíen daorbuite.
De naacht is al 'n ènd op scheut en nèrges blienkt wa licht.
De maon en sterre schuile weg, aachter te dikke wolke.
't Pikkedonker gif niks prijs. D'r is gin greintje zicht!

Zo donker as 't buite is, zo somber is 't vanbinne.
Zwartgallege gedaachtes, kille beelde doeme op.
't Lekt, asof oe gjist in dichte miest is vastgelwòpe,
die as 'n slörpend slik de römte vult in oewe kop.

Ge kekt nog 's, mar nou bewust, dur 't raom de kouwe naacht in;
beseft injees, dad 't nog nwòit zo donker is gewiest.
Ge voeld oe eige as Remy: alljeeneg op de wereld;
vergeete gwòn, as aarde sjuust de lèste trein gemiest.

D'n dag waar 'n complete raamp;
niks líep, zoa ge wulde.
D'r waar kretiek, veul gong góed fout. Niks goeie staot van díenst.
Collega's keeke oe vremd aon; soms zelfs geniepeg grijnzend.
Ge zaag ze dènke: "Nou, die zie ze renne op z'n míenst"!

D'n aoved waar nog 'n stuk èrger; die begon mee ruzie.
't Eete smokte van gin kaante; aongebraand en kou.
M'n vrouw slóóg mee de deure en ríep: "'k Zie ier weg te komme"!
Gin afscheidskus, gin "oudoe" zelfs; lot staon: "Ik ou van jou"!

Dus staoi ik ier en zie 't zwartste zwart, wa ge kun dènke.
M'n gjist, verstaand en ziel zen, schent, wòk van diezelfde kleur.
De pit ontbrikt mijn en m'n energie is wijd te zoeke
en toch stel ik die stomme vraog: "Waor doe 'k 't ammel veur"?

Kek nou 's nor da díepe döster, zonder maon of sterre!
Zie ik daor in 't wòste aon 't donker knabblend grijs
en wòk kleurege vège, die 't zwart lotte verdaampe?
't Licht te zíen gebore worre, smelt m'n vrok as ijs!

't Leeve strwòmt nor binne en ik wor stilaon wir wakker!
Ik lot mijn eige echt nie kieste. Kop op, schouwers recht!
Meschient dochte wel serieus: 't Waar nog nwòit zo donker,
mar gij bepolt oe leeve toch; kíest zelf vur góed of slecht?...

Tweetalige naamborden?
Laatst werd ik opgebeld door een journalist van Woestegrond.org. Het was hem opgevallen dat het in grote delen van Nederland (en echt niet alleen in Friesland) gebruikelijk is om de plaatsnaamborden tweetalig te maken: in het Nederlands en in het plaatselijk dialect. Hij vroeg mij of ik een verklaring had voor het feit dat in onze provincie slechts één gemeente deze tweetalige borden heeft.

Mijn antwoorden op deze vraag heeft hij verwerkt in een artikel, dat meteen werd overgenomen door de Online gemeenschap Brabanders en hun taal.

Zou u ook tweetalige borden willen hebben in uw gemeente? Geef dat dan door aan uw gemeentebestuur. Wie weet lukt het!

Tot de volgende keer!

Geschreven door: Jan Luysterburg