Iedere woensdag en zondag
11:00 - 13:00 uur bij
ROS-Kabelkrant,
ZIGGO kanaal 43 en
maandag van 19:00 - 21:00 uur bij HTR - ZIGGO Kanaal 917
en natuurlijk 24 uur per dag via onze website.

Bossche Straten 2018

348. Anderlijn: klein van gestalte - Anderlijnstraat

Ed Hupkens
Auteur: Ed Hupkens  Met dank aan de Werkgroep Toponymie, Kring Vrienden van 's-Hertogenbosch

Foto 348LBBetonwoningen in de Anderlijnstraat volgens het Isolasysteem gezien in de richting van de Graafseweg. Anno 1924.
Foto: Erfgoed ’s-Hertogenbosch nr. 0028833

Op 28 januari 1921 kiest de Commissie voor het Geven van Straatnamen onder meer voor ‘historische personen met een echt Hinthammer cachet’ en wel: de Ernst Casimirstraat en Cleyn Anderlijnstraat. Deze twee namen bestemt de Straatnaamcommissie voor de breedste dwarswegen in het nieuwe uitbreidingsplan Langs den Hinthammerweg. De Anderlijnstraat begint bij de Graafseweg en komt uit op het Lariksplein. De naam Anderlijnstraat verwijst naar een kapitein, die in dienst is geweest van het leger van keizer Maximiliaan I van Oostenrijk (1459 – 1519). De commissie motiveert haar keuze voor Anderlijn als volgt: “Een rijk, prachtlievend, Den Bosch genegen, Ridder van Hongaarse afkomst, klein van gestalte, hoog van moed”. De commissie vervolgt haar motivering met de volgende tekst: “Aan afgunst en haat of ander noodlottig toeval viel hij ten offer buiten de Hinthammerpoort. Als ‘Clein Hendelinck’ ofwel ‘Cleyn Enderlijn’ (eene verbastering van ‘Klein Anderle’ ofwel ‘Kleine Andreas’ bleef hij in de volksverbeelding voortleven”. Precies een maand later besluit het gemeentebestuur tot de naam Anderlijnstraat, dus zonder het voorgestelde Cleyn. Kapitein Anderlijn is gesneuveld net buiten de Hinthamerpoort, in de zeer roerige tijd van de Gelderse Oorlogen. Daaronder wordt een reeks conflicten in de Nederlanden in de 16e eeuw (1502 – 1543) verstaan. De strijdende partijen bestonden uit de gewesten Holland, Vlaanderen en Brabant aan de ene kant, en Gelre, Groningen en Friesland aan de andere kant. De strijd kenmerkte zich door het ontbreken van grote veldslagen tussen legers. In plaats daarvan vonden er allerlei kleinschalige schermutselingen, plundertochten en hinderlagen plaats. Een bekend veldheer aan Gelderse kant was Maarten van Rossum. Enkele keren heeft hij voor de poorten en stadsmuren van ’s-Hertogenbosch gestaan. Hij is berucht vanwege het platbranden van gehele dorpen in onder andere de Meierij. Cleyn Anderlijn is waarschijnlijk buiten de Hinthamerpoort gelokt en in een hinderlaag gedood. Dat moet rond of vóór 1518 zijn gebeurd. Er is een akte bekend van 14 mei 1518, waarbij Lambert van Burderick en Art Kemp verklaren, dat zij uit handen van de kerkmeesters van Den Bosch tweehonderd gulden hebben ontvangen. Dat geld moet teruggegeven worden aan de erfgenamen van wijlen ‘Cleen Enderlinck’. In een andere akte (9 augustus 1519) verklaart de weduwe van Anderlijn, Barbara Meyerijnne, geldsommen, kleinodiën en zilveren vaten aan twee kerkmeesters te hebben gegeven ter verdeling onder enkele godshuizen en armen.

 

© 2011 - 2020 'n Lutske Brabants - vrijdag 30 oktober 2020 - Tijd: 00:00:00 - Webdesign: Broeklandsoft - Sponsor: Frans van den Bogaard